Posts

બિરસા મુંડા - આદિવાસી ક્રાંતિકારી

Image
આજે 15 નવેમ્બર, આદિવાસી ક્રાંતિકારી બિરસા મુંડાનો જન્મદિવસ  બિરસા મુંડાનો જન્મ 15 નવેમ્બર 1875નાં દિવસે ઉલીહાતુ ગામ, રાંચી, ઝારખંડમાં થયો હતો. બિરસાએ  પ્રાથમિક શિક્ષા સાલ્ગ ગામમાં મેળવી ત્યારબાદ 1886માં ચાઈબાસા ઈંગ્લીશ મીડીયમ સ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા આદિવાસીઓ પર થતા અત્યાચારો જોઈ બિરસાનું મન વારંવાર વિચલિત થઇ જતું. 1894માં છોટાનાગપુરમાં ચોમાસું સારું ન થતા ભયંકર દુષ્કાળ અને મહામારી ફેલાઇ. આ સમયે બિરસાએ આદિવાસીને એકત્ર કર્યા અને બ્રિટિશ સરકાર સામે લગાન માફ કરાવવા આંદોલન કર્યું. આદિવાસીઓ બિરસા ને ભગવાન માનવા લાગ્યા. બિરસાએ આદિવાસીઓ ને નારો આપ્યો- "अबुआ: दिशोम रे अबुआ: राज" 'અમારા દેશમાં અમારું શાસન' આ નારા સાથે આદિવાસીઓ એ જળ, જમીન અને જંગલ માટે 'ઉલગુલાન આંદોલન' કર્યું. આદિવાસીઓ અંગ્રેજો સામે ઝૂક્યા નહિ. 1895 માં બિરસા ને પકડી લેવામાં આવ્યા અને 2 વર્ષ સુધી જેલમાં કેદ કરવામાં આવ્યા. બિરસા જેલમાં હોવા છતાં એમણે સળગાવેલી આંદોલનની આગ એમના શિષ્યો એ સળગતી જ રાખેલી. 1897માં જેલ માંથી બહાર આવતાં જ બિરસા એ 400 આદિવાસીઓ ને એકત્ર કાર્ય અને તીર-કા...

અભિમાની ઇન્દ્રનું અગત્સ્યનો વધ કરવા પ્રવૃત્ત થવું.

ઇન્દ્ર પોતાના પરાક્રમ સાથે અભિમાનનાં કારણે પણ પ્રખ્યાત છે. સામવેદનાં કેનોપનિષદમાં યક્ષોપાખ્યાનમાં ઇન્દ્રનું જે અભિમાન બતાવાયું છે એનાં પહેલાં ઋગ્વેદમાં પણ ઇન્દ્રનું અભિમાનીપણું બતાવાયું છે. અને  અભિમાનમાં પૂર્ણ રીતે ડૂબેલો ઇન્દ્ર ઋગ્વેદમાં એક જગ્યાએ અગત્સ્યનો વધ કરવાં માટે પણ તૈયાર થઇ જાય છે. આ સંપૂર્ણ ઘટના ઋગ્વેદનાં પ્રથમ મંડળનાં સૂક્ત 165 થી 170 એક કુલ 6 સૂક્તમાં બને છે. આમાંથી 165 અને 170 બંને સંવાદસુકતો છે, આમાં અગત્સ્ય-ઇન્દ્ર-મરુતગણો એમ ત્રિપક્ષી સંવાદ છે. અગત્સ્ય મિત્રાવરુણિનું ઋષિત્વ ચારેય વેદોમાં દૃષ્ટિગોચર થાય છે. મિત્રાવરુણનાં પુત્ર હોવાથી એમને 'મિત્રાવરુણિ' કહેવામાં આવે છે. સપ્તઋષિઓમાં અગત્સ્યનું નામ પણ પ્રતિષ્ઠિત છે. અગત્સ્ય અને વસિષ્ઠ બંનેને મિત્રાવરુણ અને ઉર્વશી અને ઉર્વશી દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ માનવામાં આવે છે.(૧) આચાર્ય સાયણે ઋગ્વેદ ભાષ્યમાં અગત્સ્યનાં ઋષિત્વનું સ્પષ્ટ વિવેચન કર્યું છે- "मरुतां वाक्यमन्त्यस्तृचोऽगत्स्यस्य" (૨) પણ એવું તો શું કારણ સંભવે છે કે ઇન્દ્ર અગત્સ્યનો વધ કરવાં તૈયાર થઇ જાય છે!?? જોઈએ સમગ્ર ઘટના. ******************************...

संस्कृतेन एव विश्वे जागरणम्

पुणे - संस्कृतभाषया भारतं पुनः विश्वगुरुपदं प्राप्स्यति । संस्कृतं स्वीयं गौरवपूर्णं स्थानं पुनः लप्स्यते । इत्युद्गाराः संस्कृतभारत्याः अखिल भारतीय प्रचारमन्त...

વિમળા માંથી નિર્મળા 1

"વિમળા થી નિર્મળા" ઉનાળાનાં દિવસો. સુરજ બરોબરનો તાપ વરસાવતો હતો. હાઇવે ને જોડતાં, ગામની બહાર જવાનાં પાછળનાં રસ્તા પર વિમળા એના બે દીકરાઓને લઈને ઉતાવળી જતી હતી. જેવી રીતે કો...

બીજા સર સંઘચાલક શ્રીમાધવરાવને એક મુસ્લિમે લખેલો પત્ર

મુસ્લિમોની વટલાવવાની પ્રવૃત્તિથી ભારતમાં કોઈ અજાણ નથી, પણ શું તમને ખબર છે કે એક મુસ્લિમે સંઘનાં બીજા સરસંઘચાલાક શ્રી માધવરાવને પત્ર લખી એવી સલાહ આપી હતી કે મુસ્લિમ અંગ...

જગદગુરુ આદિ આદિશંકરાચાર્ય

જગદગુરુ આદિ શંકરાચાર્ય શંકરાચાર્યનો જન્મ કેરળનાં કાલડી ગામમાં ઇસ 788 માં થયો હતો. તેઓ નામ્બુદ્રી બ્રાહ્મણ પરિવારમાં જન્મ્યા હતાં. એમનાં માતાનું નામ આર્યામ્બા હતું. ઘણી જ...

વિમળા થી નિર્મળા

"વિમળા થી નિર્મળા" ઉનાળાનાં દિવસો. સુરજ બરોબરનો તાપ વરસાવતો હતો. હાઇવે ને જોડતા, ગામની બહાર જવાના પાછળનાં રસ્તા પર વિમળા એના બે દીકરાઓને લઈને ઉતાવળી જતી હતી. જેવી રીતે ઉતાવ...